नवी दिल्ली: कोलकाताहून चेन्नईच्या दिशेने येणाऱ्या इंडिगो (IndiGo) विमान कंपनीच्या विमानामध्ये हवेतच तांत्रिक बिघाड झाल्याची अत्यंत गंभीर घटना उघडकीस आली आहे. कोलकाता ते चेन्नई असा प्रवास करणाऱ्या ६ई-७२३ (6E-723) क्रमांकाच्या या विमानाचे लँडिंग होण्यापूर्वीच डाव्या इंजिनमध्ये अचानक तांत्रिक बिघाड झाल्याचे समोर आले. या विमानात प्रवासी आणि क्रू मेंबर मिळून एकूण २२४ जण प्रवास करत होते. पायलटच्या अचूक प्रसंगावधानामुळे आणि तात्काळ घेतलेल्या निर्णयामुळे विमानाचे चेन्नई विमानतळावर सुखरूप लँडिंग करण्यात आले असून, यामुळे एक संभाव्य मोठा अनर्थ टळल्याचे स्पष्ट झाले आहे.

          मिळालेल्या सविस्तर माहितीनुसार, मंगळवारी रात्री ११:३० वाजण्याच्या सुमारास हे विमान चेन्नईत उतरणे ठरलेले होते. मात्र, लँडिंगची पूर्वतयारी सुरू असतानाच पायलटने विमानाचे डावे इंजिन बंद पडल्याचे आणि तांत्रिक समस्या निर्माण झाल्याचे ओळखले. परिस्थितीचे गांभीर्य लक्षात घेऊन पायलटने विलंब न करता एअर ट्रॅफिक कंट्रोलला (ATC) या आपत्कालीन स्थितीची माहिती दिली. या माहितीनंतर चेन्नई विमानतळ प्रशासनाने तातडीने पावले उचलत विमानतळावर ‘फुल इमर्जन्सी’ (Full Emergency) घोषित केली. विमानाची सुरक्षित पायउतार व्हावी यासाठी सर्व आपत्कालीन यंत्रणा व पथके सज्ज ठेवण्यात आली. त्यानंतर पायलटने अत्यंत कुशलतेने रात्री ११:३७ वाजता रनवे क्रमांक २५ वर विमानाचे यशस्वीरीत्या सुरक्षित लँडिंग केले. विमानातील सर्व २२४ प्रवासी व कर्मचारी पूर्णपणे सुरक्षित असल्याची अधिकृत माहिती मिळताच प्रशासनाने सुटकेचा श्वास सोडला आणि रात्री ११:४७ वाजता 'फुल इमर्जन्सी' मागे घेण्यात आली. या सर्व आपत्कालीन प्रकारानंतरही विमानतळावरील इतर नियमित विमानव्यवहार सुरळीत सुरू राहिला.

         दरम्यान, इंडिगोच्या या घटनेमुळे देशभरातील विमान सुरक्षेचा प्रश्न पुन्हा एकदा ऐरणीवर आला आहे. काही दिवसांपूर्वीच फुकेतहून दिल्लीला येणाऱ्या एअर इंडियाच्या विमानाला हवेत तीव्र टर्बुलन्सचा (Turbulence) सामना करावा लागला होता, ज्यामध्ये अनेक प्रवासी गंभीर जखमी झाले होते. त्या दुर्घटनेच्या चौकशी दरम्यान पायलटच्या वैद्यकीय व ड्रग टेस्टबाबत अत्यंत गंभीर बाब समोर आली असून, संबंधित पायलटने गांजाचे सेवन केल्याचा संशय व्यक्त करण्यात आला आहे. या पार्श्वभूमीवर, नागरी विमान वाहतूक मंत्रालयाने अतिशय कठोर भूमिका घेत एअर इंडियाच्या उच्चपदस्थ अधिकाऱ्यांसोबत एक महत्त्वाची उच्चस्तरीय बैठक बोलावली.

       मंत्रालयात पार पडलेल्या या बैठकीस नागरी विमान वाहतूक सचिव समीर कुमार सिन्हा, डीजीसीएचे (DGCA) महासंचालक वीर विक्रम यादव, एएआयबीचे (AAIB) महासंचालक जी.व्ही.जी. युगंधर यांच्यासह एअर इंडियाचे सीईओ कॅम्पबेल विल्सन आणि टाटा समूहाचे वरिष्ठ अधिकारी उपस्थित होते. फुकेत-दिल्ली विमान दुर्घटने प्रकरणी मंत्रालयाने एअर इंडियाच्या तीन वरिष्ठ अधिकाऱ्यांकडे सविस्तर स्पष्टीकरण मागितले आहे. एका बाजूला इंडिगोच्या विमानाने तांत्रिक बिघाड असतानाही सुरक्षित लँडिंग केल्याने मोठा दिलासा मिळाला असला, तरी दुसरीकडे घडणाऱ्या अशा घटनांमुळे देशातील विमान कंपन्यांच्या फ्लाईट सेफ्टी प्रोटोकॉलवर प्रशासनाचा वचक अधिक तीव्र झाल्याचे स्पष्ट होत आहे.

नवी दिल्ली: थायलंडमधील फुकेत येथून दिल्लीकडे येणाऱ्या एअर इंडियाच्या (Air India) फ्लाइट AI2379 ला उड्डाणा दरम्यान अत्यंत तीव्र टर्ब्युलन्सचा (हवेतील जोरदार धक्के) सामना करावा लागला. या अपघाती परिस्थितीमुळे विमानाची उंची काही क्षणांतच सुमारे ३०० फुटांनी खाली घसरली, ज्यामुळे विमानात मोठी खळबळ उडाली. या अचानक बसलेल्या धक्क्यांमुळे १० प्रवासी आणि ४ केबिन क्रू सदस्य असे एकूण १४ जण जखमी झाल्याची माहिती एअर इंडियाने अधिकृत निवेदनात दिली आहे. सुदैवाने, वैमानिकाच्या प्रसंगावधानामुळे विमान सुरक्षितपणे दिल्ली विमानतळावर उतरवण्यात आले असून एक मोठा अनर्थ टळला आहे.

मिळालेल्या माहितीनुसार, एअर इंडियाचे VT-EXO नोंदणी असलेले विमान फुकेतहून दिल्लीच्या दिशेने प्रवास करत असताना अचानक तीव्र टर्ब्युलन्स किंवा अपड्राफ्ट-डाउनड्राफ्टच्या प्रभावा खाली आले. वातावरणातील दाब आणि वाऱ्याच्या वेगात अचानक झालेल्या बदलामुळे विमानाच्या उंचीत मोठी तफावत निर्माण झाली आणि विमान ३०० फूट खाली फेकल्यासारखे झाले. या जोरदार धक्क्यांमुळे अनेक प्रवाशांचा तोल गेला आणि काही प्रवासी व केबिन क्रू यांना दुखापती झाल्या.

मात्र, अत्यंत कठीण परिस्थितीतही वैमानिकाने कमालीचे प्रसंगावधान राखत विमानावर त्वरित नियंत्रण मिळवले आणि उड्डाण सुरक्षितपणे पुढे चालू ठेवले. विमान दिल्ली विमानतळावर उतरण्यापूर्वीच विमानतळ प्रशासनाला आणि वैद्यकीय पथकाला याची पूर्वकल्पना देण्यात आली होती. त्यामुळे विमान सुरक्षित लँडिंग झाल्यानंतर सर्व जखमींना तातडीने वैद्यकीय मदत आणि उपचार पुरवण्यात आले.

या दुर्घटनेनंतर एअर इंडियाने एक अधिकृत निवेदन जारी केले आहे. कंपनीने म्हटले आहे की, प्रवाशांची आणि कर्मचाऱ्यांची सुरक्षा ही आमची सर्वोच्च प्राथमिकता असून बाधित झालेल्या सर्व प्रवाशांना व कर्मचाऱ्यांना सर्वतोपरी मदत केली जात आहे. तसेच या घटनेची सविस्तर चौकशी करण्यात येणार असून संबंधित विमान वाहतूक प्राधिकरणाला पूर्ण सहकार्य केले जाईल, असेही कंपनीने स्पष्ट केले आहे.

टर्ब्युलन्स म्हणजे काय आणि काळजी का आवश्यक आहे?

हवेमध्ये उड्डाण करताना वातावरणातील दाब, वेग किंवा हवेच्या प्रवाहात अचानक होणाऱ्या बदलांमुळे विमानाला जे जोरदार धक्के बसतात, त्याला टर्ब्युलन्स म्हटले जाते. अशा वेळी विमानाच्या उंचीमध्ये अचानक बदल होऊ शकतो. या घटनेवरून पुन्हा एकदा विमान प्रवासा दरम्यान 'सीट बेल्ट' सतत बांधून ठेवण्याचे महत्त्व अधोरेखित झाले आहे. अनेकदा विमान कंपन्या सीट बेल्टचा सिंग्नल बंद झाल्यानंतरही सुरक्षेच्या दृष्टीने बेल्ट बांधून ठेवण्याचा सल्ला देतात. वैमानिकाच्या तत्परतेमुळे आणि योग्य निर्णयामुळे विमान सुखरूप खाली उतरले असले, तरी या घटनेने प्रवाशांमध्ये काही काळ भीतीचे वातावरण निर्माण केले होते.