पुणे: पुणे शहरातील वाढत्या वाहतूक कोंडीवर प्रभावी अंकुश ठेवण्यासाठी आणि तिचे मूळ कारण नष्ट करण्यासाठी पोलीस प्रशासनाने आता आक्रमक पावले उचलली आहेत. वाहतूक पोलिसांनी केवळ रस्त्यावर उभे राहून वाहतूक सुरळीत करण्यापुरते मर्यादित न राहता, कोंडी निर्माण करणारी कारणे शोधून ती दूर करण्यासाठी सक्रिय पुढाकार घ्यावा, असे स्पष्ट निर्देश पोलीस आयुक्त अमितेश कुमार यांनी दिले आहेत. विशेषतः शहरातील रस्त्यांवर पडलेले खड्डे हे वाहतूक कोंडीचे प्रमुख कारण ठरत असून, या खड्ड्यांची अचूक माहिती महापालिकेला देऊन ती तातडीने बुजवून घेण्यासाठी प्रशासकीय समन्वय साधण्याचे आदेशही देण्यात आले आहेत.

          शहरातील प्रमुख चौकांमध्ये निर्माण होणाऱ्या वाहतूक कोंडीचा पोलीस आयुक्तांनी स्वतंत्रपणे सखोल आढावा घेतला आहे. कोणत्या चौकात आणि नेमक्या कोणत्या कारणामुळे कोंडी होते, याची सविस्तर माहिती नकाशाच्या माध्यमातून समोर आणत ‘कोंडी कुठे आणि का?’ यावर विशेष भर देण्यात आला आहे. रस्त्यांवरील खड्ड्यांमुळे वाहनांचा वेग मंदावतो, तसेच वाहन चालकांना अचानक ब्रेक लावावे लागल्याने किंवा मार्ग बदलावा लागल्याने वाहतूक विस्कळीत होते. ही बाब गांभीर्याने घेत वाहतूक पोलिसांनी आपल्या कार्यक्षेत्रातील रस्ते व चौकांची प्रत्यक्ष पाहणी करून वाहतुकीस अडथळा ठरणारे खड्डे शोधून काढण्याचे आदेश दिले आहेत. या खड्ड्यांची सविस्तर माहिती संबंधित क्षेत्रीय कार्यालय आणि महापालिकेला देऊन त्यांच्याशी समन्वय साधत हे खड्डे तत्काळ बुजवून घेण्याची कार्यवाही पोलिसांकडून केली जाणार आहे.

       महापालिकेच्या वतीने अनेकदा रस्त्यांवर खड्डे नसल्याचे दावे केले जात असले, तरी प्रत्यक्षात शहरातील बहुतांश रस्त्यांची बिकट अवस्था वाहतुकीला मोठ्या प्रमाणावर बाधित करत आहे. प्रत्यक्ष रस्त्यावर उतरून वाहतूक नियमन करणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना कोणत्या ठिकाणी खड्ड्यांमुळे वाहतुकीवर सर्वाधिक परिणाम होत आहे, याची अचूक माहिती मिळू शकते. याच पार्श्वभूमीवर पोलीस आणि महापालिका यांच्यात योग्य समन्वय साधून नागरिकांना सुरळीत व अडथळाविना वाहतूक व्यवस्था उपलब्ध करून देण्याच्या दिशेने हे पाऊल उचलण्यात आले आहे. आयुक्तांच्या या निर्देशामुळे आगामी काळात पुणेकरांना वाहतूक कोंडी आणि खराब रस्त्यांच्या त्रासातून मोठा दिलासा मिळण्याची शक्यता आहे.

पुणे: पुणेकरांची रोजच्या बिकट वाहतूक कोंडीतून मोठी सुटका करण्यासाठी सज्ज झालेली हिंजवडी ते शिवाजीनगर (मेट्रो लाईन-३) आता तांत्रिकदृष्ट्या पूर्णपणे तयार आहे. मात्र, उद्घाटनाची अधिकृत तारीख मिळत नसल्यामुळे नागरिकांमधून प्रतीक्षा वाढली आहे. हा १३.३ किलोमीटर लांबीचा पहिला महत्त्वाचा टप्पा पूर्ण होऊनही केवळ उद्घाटनाअभावी प्रवाशांच्या सेवेपासून वंचित राहिल्याने पुणेकरांमधून उत्सुकतेसह नाराजीही व्यक्त होत आहे.

     माण ते आर.के. लक्ष्मण म्युझियम आणि पुढे जिल्हा न्यायालयापर्यंत (डिस्टिक कोर्ट) विस्तारणाऱ्या या मेट्रो मार्गावर एकूण १२ अत्याधुनिक स्थानके उभारण्यात आली आहेत. हा मार्ग सुरू झाल्यानंतर शिवाजीनगर ते हिंजवडी दरम्यानच्या प्रवासासाठी लागणारा तब्बल दीड तासाचा वेळ आता थेट ४५ मिनिटांवर येणार आहे. यामुळे चाकर मान्यांचा मौल्यवान वेळ तर वाचेलच, शिवाय रस्त्यावरील ट्रॅफिक, प्रदूषण आणि धुळीच्या त्रासापासूनही मोठा दिलासा मिळणार आहे. हिंजवडीतील राजीव गांधी इन्फोटेक पार्क, वाकड, बाणेर, बालेवाडी, युनिव्हर्सिटी सर्कल आणि शिवाजीनगर यांसारखे गर्दीचे आणि महत्त्वाचे परिसर या प्रकल्पाद्वारे थेट जोडले जाणार आहेत.

     पुणे मेट्रो लाईन-३ चे सर्वात मोठे वैशिष्ट्य म्हणजे हा मार्ग देशातील मोजक्या शहरांमध्ये असलेल्या डीसी ७५० व्होल्ट थर्ड रेल इलेक्ट्रीफिकेशन सिस्टीम (DC 750V Third Rail System) वर धावणार आहे. पुण्यामध्ये पहिल्यांदाच या अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाचा वापर करण्यात आला आहे. यामध्ये पारंपारिक ओव्हरहेड वायर (OHE) किंवा मास्टवर अवलंबून न राहता थेट रुळांमधूनच मेट्रोला वीज पुरवठा केला जातो.

       कोलकाता आणि बंगळुरू (नम्मा मेट्रो) नंतर आता पुण्यात हे तंत्रज्ञान यशस्वीरित्या आणण्यात आले आहे. या नव्या पद्धतीमुळे ओव्हरहेड वायर उभारण्याचा आणि त्याच्या देखभालीचा मोठा खर्च वाचणार आहे, तसेच पॉवर फेल होण्याचा धोकाही पूर्णपणे टळतो. याशिवाय, कम्युनिकेशन्स बेस्ड ट्रेन कंट्रोल (CBTC) या प्रगत डिजिटल सिग्नलिंग तंत्रज्ञानामुळे मेट्रोच्या फेऱ्या वाढणार असून प्रवाशांना ट्रेनसाठी जास्त वेळ प्रतीक्षा करावी लागणार नाही. सर्वार्थाने परिपूर्ण आणि अत्याधुनिक सोयीसुविधांनी युक्त असलेला हा प्रकल्प आता केवळ उद्घाटनाच्या प्रतीक्षेत असून, लवकरच हा मार्ग पुणेकरांच्या सेवेला रुजू होईल अशी तीव्र अपेक्षा व्यक्त केली जात आहे.

पुणे: देशाचे प्रमुख वाहन निर्मिती केंद्र म्हणून जागतिक पातळीवर ओळखल्या जाणाऱ्या चाकण एमआयडीसीमधील पायाभूत सुविधांच्या गंभीर समस्येला कंटाळून अखेर उद्योजकांनी अत्यंत आक्रमक भूमिका घेतली आहे. रस्त्यांवर पडलेले खड्डे, बिकट वाहतूक कोंडी आणि प्रशासकीय अनास्थेमुळे येथील सुमारे वीस लघु उद्योगांनी आपला उद्योग अन्यत्र स्थलांतरीत करण्याची जोरदार तयारी सुरू केली आहे. पुण्यामध्ये पार पडलेल्या एका विशेष पत्रकार परिषदेत विविध उद्योग प्रतिनिधींनी चाकण मधील उद्योगांच्या दुरवस्थेचा पाढा वाचत प्रशासनाला थेट इशारा दिला आहे. मुख्य व अंतर्गत रस्त्यांवरील खड्डे येत्या १५ ते ३० दिवसांत न बुजविल्यास आणि तातडीने सुधारणा न झाल्यास उद्योग जगतात तीव्र आंदोलन छेडण्यात येईल, असा इशारा यावेळी देण्यात आला.

       चाकण एमआयडीसीमधील खराब रस्ते आणि रखडलेल्या वाहतूक व्यवस्थेमुळे त्रस्त झालेल्या उद्योजकांनी आता खंडाळा एमआयडीसीमध्ये आपला उद्योग हलवण्याचा गांभीर्याने विचार सुरू केला आहे. जर हे उद्योग प्रत्यक्षात स्थलांतरित झाले, तर चाकण मधील सुमारे एक हजार कोटी रुपयांची वार्षिक उलाढाल आणि चार हजार प्रत्यक्ष-अप्रत्यक्ष रोजगार धोक्यात येण्याची दाट शक्यता उद्योग प्रतिनिधींनी व्यक्त केली आहे. सद्यस्थितीत एमआयडीसीमधील मुख्य आणि अंतर्गत रस्त्यांपैकी निम्म्याहून अधिक रस्ते पूर्णपणे खराब झाले आहेत. अनेक ठिकाणी रस्त्यांवर मोठे खड्डे असून त्यात साचलेले पाणी आणि अवजड वाहनांची वर्दळ यामुळे अवघ्या पाच किलोमीटरचे अंतर पार करण्यासाठी तब्बल दोन तासांपर्यंतचा वेळ लागत आहे. याचा थेट व घातक परिणाम कामगारांच्या पाळ्या, कच्च्या मालाची वाहतूक, तयार मालाचा पुरवठा आणि वाहन निर्मिती कंपन्यांच्या वेळेवर होणाऱ्या उत्पादनावर होत असून कंपन्यांचा इंधन व वाहन दुरुस्तीचा खर्च कमालीचा वाढला आहे.

        गेल्या काही वर्षांत पायाभूत सुविधांचा अभाव आणि वाहतूक व्यवस्था सुधारण्यात प्रशासनाचे आलेले अपयश यामुळे ५० हून अधिक उद्योग गुजरात, आंध्र प्रदेश आणि कर्नाटकमध्ये निघून गेल्याचा दावा यावेळी उपस्थित प्रतिनिधींनी केला. यामुळे चाकणचा औद्योगिक केंद्र म्हणून असलेला लौकिक धोक्यात आला आहे. या गंभीर समस्येवर तातडीने मार्ग काढण्यासाठी उद्योजकांनी प्रशासनासमोर काही महत्त्वाच्या मागण्या ठेवल्या आहेत. यामध्ये मुख्य व अंतर्गत रस्त्यांवरील खड्डे १५ ते ३० दिवसांत युद्ध पातळीवर बुजविणे, सर्व रस्तेनिहाय कामांचे पारदर्शक वेळापत्रक जाहीर करणे, ‘चाकण रोड सेल’ची स्थापना करून तक्रार निवारणासाठी एकात्मिक एक खिडकी व्यवस्था सुरू करणे, रस्त्यांवरील सर्व प्रकारची अतिक्रमणे तातडीने हटवणे आणि अवजड ट्रकसाठी स्वतंत्र टर्मिनल उभारणे या प्रमुख मागण्यांचा समावेश आहे. तसेच सुरक्षेच्या दृष्टीने पथदिवे, सीसीटीव्ही कॅमेरे आणि वाहतूक वॉर्डनची प्रभावी नेमणूक करण्याची मागणीही रेटण्यात आली आहे.

           या महत्त्वपूर्ण पत्रकार परिषदेत कुणाल कड, दिलीप बटवाल, जयदेव अक्कलकोटे, धनंजय शेडबाळे आणि शंतनू कुलकर्णी यांच्यासह चाकण परिसरातील विविध नामवंत कंपन्यांचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी (CEO) व उद्योग प्रतिनिधी मोठ्या संख्येने उपस्थित होते. उद्योगांचे होणारे पलायन रोखण्यासाठी एमआयडीसी, महावितरण (MSEDC), महाराष्ट्र जीवन प्राधिकरण आणि पीएमआरडीए यांसारख्या विविध यंत्रणांमध्ये योग्य समन्वय असणे गरजेचे असल्याचे त्यांनी स्पष्ट केले. यासाठी जिल्हाधिकारी, एमआयडीसी, एनएचएआय, सार्वजनिक बांधकाम विभाग, पिंपरी-चिंचवड महानगरपालिका आणि औद्योगिक संघटनांचे प्रतिनिधी यांचा समावेश असलेली एक संयुक्त आढावा समिती स्थापन करून दरमहा नियमित बैठक घ्यावी, अशी आग्रही मागणी करण्यात आली आहे. ‘पाच किलोमीटरचे अंतर पार करायला दोन तास लागत असतील, तर ही केवळ प्रवासाची नव्हे तर उद्योग, उत्पादन आणि रोजगाराची अत्यंत गंभीर समस्या आहे,’ अशी प्रतिक्रिया देत उद्योजकांनी प्रशासनाला लवकरात लवकर योग्य ती पावले उचलण्याचे आवाहन केले आहे.