मुंबईत पहिल्या ब्रिक्स फिल्म बाजाराचा शुभारंभ; भारताच्या सर्जनशील अर्थव्यवस्थेला नवी दिशा

मुंबई: भारताच्या २०२६ च्या ब्रिक्स अध्यक्ष  पदाच्या कार्यकाळात आयोजित करण्यात आलेला पहिला ब्रिक्स फिल्म बाजार हा चित्रपट, आधुनिक तंत्रज्ञान आणि सर्जनशील उद्योगांसाठी जागतिक स्तरावरील एक अत्यंत महत्त्वाचा मंच ठरणार असून, याद्वारे देशाच्या सर्जनशील अर्थव्यवस्थेला (Creative Economy) एक नवी आणि प्रभावी दिशा मिळेल, असा ठाम विश्वास सांस्कृतिक कार्य, इलेक्ट्रॉनिक्स, माहिती तंत्रज्ञान व कृत्रिम बुद्धिमत्ता मंत्री ॲड. आशिष शेलार यांनी व्यक्त केला आहे.

     मुंबईतील हॉटेल ट्रायडंट येथे आयोजित ‘ब्रिक्स सर्जनशील अर्थव्यवस्था – WAVES बाजार’ या उच्चस्तरीय कार्यक्रमाच्या उद्घाटन प्रसंगी ते प्रमुख पाहुणे म्हणून बोलत होते. या महत्त्वाच्या सोहळ्यास माहिती व प्रसारण मंत्रालयाचे सचिव चंचल कुमार, परराष्ट्र मंत्रालयाचे संयुक्त सचिव (MER-III) राजीव बोडवडे, माहिती व प्रसारण मंत्रालयाचे संयुक्त सचिव सेंथिल राजन, राष्ट्रीय चित्रपट विकास महामंडळाचे (NFDC) व्यवस्थापकीय संचालक प्रकाश मगदूम, आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवाचे (IFFI) प्रसिद्ध संचालक आशुतोष गोवारीकर यांच्यासह विविध ब्रिक्स देशांतील ख्यातनाम चित्रपट निर्माते, स्टुडिओ प्रमुख आणि तंत्रज्ञान क्षेत्रातील अनेक दिग्गज मान्यवर मोठ्या संख्येने उपस्थित होते.

      कार्यक्रमात मार्गदर्शन करताना मंत्री आशिष शेलार म्हणाले की, भारताच्या ब्रिक्स अध्यक्ष पदाच्या काळात पहिल्या ऐतिहासिक ब्रिक्स फिल्म बाजाराचे यजमान पद मिळणे ही संपूर्ण महाराष्ट्रासाठी अत्यंत अभिमानाची बाब आहे. केंद्रीय माहिती व प्रसारण मंत्रालय आणि राष्ट्रीय चित्रपट विकास महामंडळाने (NFDC) संयुक्तपणे साकारलेला हा दूरदर्शी उपक्रम जागतिक सर्जनशील अर्थव्यवस्थेचे आगामी भविष्य घडवणारा एक सुवर्णमंच ठरेल. मुंबई ही केवळ स्वप्नांची नगरी राहिलेली नसून ती आता जागतिक सर्जनशीलतेचे प्रमुख केंद्र बनत आहे. सीमापार चित्रपट सह-निर्मिती, ओटीटी प्लॅटफॉर्म्स, डिजिटल माध्यमे, ॲनिमेशन, व्हिज्युअल इफेक्ट्स, गेमिंग आणि कॉमिक्स (AVGC) तसेच कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) या वेगाने वाढणाऱ्या क्षेत्रांमध्ये आता मोठ्या प्रमाणावर नवीन संधी निर्माण होत आहेत. या फिल्म बाजारामुळे सीमापार वितरण, सर्जनशील परस्पर सहकार्य आणि दीर्घकालीन संस्थात्मक भागीदारीला मजबूत चालना मिळेल, असे त्यांनी सांगितले.

     पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या दूरदर्शी नेतृत्वाखाली भारत देश वेगाने ‘विश्वगुरू’ होण्याच्या दिशेने वाटचाल करत आहे, आणि या प्रवासात ‘ऑरेंज इकॉनॉमी’ हा अत्यंत महत्त्वाचा आधारस्तंभ ठरत आहे, असे नमूद करत मंत्री शेलार म्हणाले की, सर्जनशील उद्योग हे केवळ मनोरंजनापुरते किंवा कलापुरते मर्यादित नसून ते देशाचा आर्थिक विकास आणि भारताच्या ‘सॉफ्ट पॉवर’ला जागतिक पातळीवर बळकटी देणारे प्रभावी माध्यम आहेत. संस्कृती आणि तंत्रज्ञानाचा प्रभावी संगम घडवून आणणे हे महाराष्ट्र राज्य शासनाचे प्रमुख उद्दिष्ट आहे. "संस्कृती मनाला व आत्म्याला नवी ऊर्जा देते, तर तंत्रज्ञान अभिव्यक्तीला नवे सामर्थ्य प्रदान करते," असा मोलाचा विचार त्यांनी यावेळी मांडला.

     महाराष्ट्रामध्ये जागतिक दर्जाची चित्रपट निर्मिती परिसंस्था विकसित करण्यासाठी राज्य शासन पूर्णपणे कटिबद्ध असल्याचे सांगताना त्यांनी राज्याकडील वैविध्यपूर्ण चित्रिकरण स्थळे आणि अत्याधुनिक पायाभूत सुविधांचा उल्लेख केला. मुंबईमध्ये लवकरच उभारण्यात येणारी 'इंडियन इन्स्टिट्यूट ऑफ क्रिएटिव्ह टेक्नॉलॉजी' ही प्रतिष्ठित संस्था एक्सआर (XR), कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि इमर्सिव्ह तंत्रज्ञान क्षेत्रासाठी अत्यंत कुशल मनुष्यबळ तयार करण्यात अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावेल, असा विश्वासही त्यांनी व्यक्त केला.

       ब्रिक्स देशांकडे अत्यंत समृद्ध सांस्कृतिक वारसा आणि विविध भाषा असल्या, तरी प्रभावी कथाकथन, चित्रपट, संगीत आणि गेमिंग हे मानवी भावनांची सार्वत्रिक भाषा आहेत, असे सांगत सर्जनशीलतेच्या माध्यमातून विविध देशांमधील परस्पर सहकार्य, विश्वास आणि दीर्घकालीन मैत्री अधिक दृढ होईल, असा आशावाद त्यांनी व्यक्त केला. कार्यक्रमात माहिती व प्रसारण मंत्रालयाचे सचिव चंचल कुमार यांनी मनोगत व्यक्त करताना ब्रिक्स देशांमधील सांस्कृतिक आणि आर्थिक भागीदारी अधिक मजबूत करण्याचे आवाहन केले. या दोन दिवसीय कार्यक्रमा दरम्यान चित्रपट सह-निर्मिती, तंत्रज्ञान भागीदारी, बौद्धिक संपदा (IP) आणि वित्तपुरवठ्याच्या विविध संधींवर सविस्तर चर्चा होणार असून, यामुळे देशातील नवोदित सर्जकांना थेट आंतरराष्ट्रीय बाजारपेठेशी जोडण्याचा सुवर्णमार्ग खुला होईल, असा विश्वास व्यक्त करण्यात आला. कार्यक्रमात आंतरराष्ट्रीय चित्रपट महोत्सवाचे संचालक आशुतोष गोवारीकर यांनीही आपले विचार मांडले.