९ राज्यांना मुसळधार पावसाचा इशारा; तापमानात १० अंशांची घट, केदारनाथ यात्रा ठप्प

नवी दिल्ली: देशभरातील हवामानात ऐन सणासुदीच्या आणि पावसाळ्याच्या उत्तरार्धात कमालीचा बदल झाल्याचे दिसून येत आहे. उत्तर भारतापासून ते देशाच्या विविध भागांत पावसाचे आणि विषम हवामानाचे सावट कायम आहे. उत्तर भारतातील पश्चिमी वाऱ्यांच्या (Western Disturbances) तीव्र प्रभावामुळे जम्मू-काश्मीरपासून ते उत्तराखंडपर्यंतच्या उच्च पर्वतीय प्रदेशात हिमवृष्टी, तर मैदानी भागात मुसळधार पाऊस कोसळत आहे. या अचानक झालेल्या हवामान बदलामुळे तापमानात तब्बल १० अंश सेल्सिअस पर्यंत मोठी घसरण नोंदवली गेली असून, नागरिकांना अचानक थंडीचा अनुभव येऊ लागला आहे. दरम्यान, उत्तराखंडमधील लहरी हवामानामुळे आणि सततच्या मुसळधार पावसामुळे निर्माण झालेल्या भूस्खलनाच्या संकटाने गंभीर रूप धारण केले असून, केदारनाथ यात्रा सलग दुसऱ्या दिवशीही स्थगित करण्यात आली आहे. प्रवासादरम्यान दरड कोसळून एका बालकाचा दुर्दैवी मृत्यू झाल्याची घटना घडली असून, वाटेत अडकलेल्या तब्बल १५०० हून अधिक यात्रेकरूंना प्रशासनाने शर्थीचे प्रयत्न करून सुरक्षितपणे गौरीकुंड येथे सुखरूप पोहोचवले आहे.

         हवामान विभागाने दिलेल्या ताज्या अंदाजा नुसार, सध्या देशातील तब्बल ९ राज्यांमध्ये मेघगर्जनेसह मुसळधार पाऊस बरसण्याची शक्यता वर्तवण्यात आली आहे. उत्तर अंदमान समुद्र आणि लगतच्या म्यानमार किनारपट्टीवर निर्माण झालेले कमी दाबाचे क्षेत्र गेल्या काही तासांत ताशी १३ किलोमीटर वेगाने उत्तर-वायव्य दिशेने सरकले आहे. म्यानमारच्या किनारपट्टीवर आलेल्या या तीव्र कमी दाबाच्या क्षेत्रामुळे वाऱ्याचा वेग ताशी ५० ते ६० किलोमीटरपर्यंत पोहोचला होता. येत्या दोन दिवसांत हे क्षेत्र किनारपट्टीवरील म्यानमार, पूर्व-मध्य व ईशान्य बंगालचा उपसागर आणि आग्नेय बांगलादेशातून उत्तर-वायव्य दिशेने पुढे सरकणार आहे. उत्तर प्रदेशवरील आधीचे कमी दाबाचे क्षेत्र आता काहीसे कमकुवत झाले असले, तरी चक्राकार वाऱ्यांची स्थिती (Cyclonic Circulation) अद्याप कायम असल्याने अनेक भागांत ढगाळ वातावरण आणि मुसळधार पावसाचे सत्र सुरूच राहण्याची दाट शक्यता आहे.

          या प्रतिकूल हवामानाचा सर्वात मोठा आणि भीषण फटका उत्तराखंडमधील धार्मिक प्रवासाला बसला आहे. केदारनाथ धामच्या मार्गावर झालेल्या मुसळधार पावसामुळे डोंगरावरून दरडी कोसळण्याच्या घटना वारंवार घडत आहेत. एका ठिकाणी अचानक दरड कोसळल्यामुळे एका निष्पाप बालकाला आपला जीव गमवावा लागला, ज्यामुळे प्रशासनाने सुरक्षेला सर्वोच्च प्राधान्य देत यात्रा तात्काळ थांबवण्याचा निर्णय घेतला. सततच्या पावसामुळे आणि पायथ्याशी साचलेल्या मलब्यामुळे वाटेत अडकलेल्या सुमारे १५०० हून अधिक यात्रेकरूंना सुरक्षित बाहेर काढण्यासाठी पोलीस, आपत्ती व्यवस्थापन दल आणि प्रशासनाला मोठी कसरत करावी लागली. अहोरात्र चालवलेल्या युद्धपातळीवरील बचावकार्यानंतर या सर्व यात्रेकरूंना सुखरूप खाली आणून गौरीकुंड येथे हलवण्यात आले आहे. प्रशासना कडून यात्रेकरूंना हवामानाचा अंदाज घेऊनच आणि हवामान खात्याच्या सूचनांचे पालन करूनच प्रवास करण्याचे आवाहन करण्यात आले असून, सद्यस्थितीत सर्व यंत्रणांना हाय अलर्टवर ठेवण्यात आले आहे.